Evrensel Temel Gelir
Dr. Nezih Okur >

Evrensel Temel Gelir

 

“Evrensel Temel Gelir” (Universal Basic Income)  bazı ülkelerde kısmen denenen  bir model.

Hayatı devam ettirmeye yetecek kadar bir paranın her vatandaşa, her ay karşılıksız olarak verilmesi.

Bizim partilerin bol bol nakit ödeme içeren seçim vaatlerini görünce aklıma “Evrensel Temel Gelir” uygulaması geldi.

Emeklilere 1000, iş arayan gençlere 500 gibi  sözler yerine “her vatandaşa, ister çalışsın, ister çalışmasın ayda 500 TL vereceğiz”  diyen çıkacak mı merak ediyorum.

***

Aslında olabilir.

Ülkemizde 12 milyon emekli ve 13 milyon sosyal yardım alan var.

Çalışma çağındaki nüfus 54 milyon.

Yani geriye, yardım almayan, 29 milyon kişi kalmış.

Emekli ve sosyal yardım alanlara toplam  510 milyar harcanıyormuş.

29 milyon kişiye ayda 500 lira vermek  174 milyar ek bütçe demek.

174 milyar  510 milyarın yanında çok korkulacak bir rakam gibi durmuyor.

510 veren 174 de verir ve Türkiye dünyada evrensel  temel geliri bütün vatandaşlarına uygulayan ilk ülke olur!

***

“Evrensel Temel Gelir” denemelerinin yapıldığı bölgelerde, toplumun hastane masrafları,  çocuk ölümleri, suç oranları azalmış;  genel eğitim oranı ve  ekonomik faaliyetler artmış.

Bu modelin uygulandığı yerlerde insanlar parayı alıp işsiz güçsüz oturmamışlar, sonuçta daha verimli olmuşlar.

İnternette  “Evrensel Temel Gelir ”  ile ilgili çok yayın var.

“Gerçekçiler İçin Ütopya” (R.Bregman,Domingo Yayınları, 2018) başlıklı kitapta  evrensel temel gelir konusu detaylı bir şekilde inceleniyor.

Facebook’un kurucusu Mark Zuckerberg de temel gelir ödenmesinin toplumda yaratıcılığı arttıracağını iddia etmiş ( https://www.independent.co.uk/life-style/gadgets-and-tech/news/mark-zuckerberg-universal-basic-income-harvard-commencement-speech-facebook-president-bid-a7757781.html ).

Temel gelir fikri Silikon Vadisinde  çok taraftar buluyormuş.

Hatta Mark Zuckerberg’in 2020 başkanlık seçimlerine katılacağını, temel gelir projesinin başkanlık vaatlerinden biri olacağını yazıyorlar.

***

 Endüstri 4.0 aşamasında üretimi robotların yapacağı, insanların işsiz kalacağı tartışılıyor (http://www.endustri40.com/endustri-4-0da-insan-robot-ve-istihdam/ )

Bu durumda “evrensel temel gelir” gibi çözümler  gerekli olabilir.

***

Temel Gelir uygulamasına karşı görüşler de var

Örneğin  İsviçreliler herkese ayda karşılıksız 2.200 euro verilmesi projesine referandumda “hayır” dedi (http://www.dw.com/tr/isvi%C3%A7re-herkese-%C3%A7al%C4%B1%C5%9Fmadan-maa%C5%9Fa-hay%C4%B1r-dedi/a-19307536 ).

Alman Sosyal Demokratların fikir kuruluşu Friedrich Ebert Stiftung, “Temel Gelir” karşıtı 5 argüman yayınladı (http://fes-online-akademie.de/wissenssnack/bedingungsloses-grundeinkommen)

Temel gelirin fakirlik problemine kökten bir çözüm olmadığını savunuyor; onun yerine  eğitim, sağlık, konut gibi “evrensel temel hizmetler” kavramınının  geliştirilmesini ileri sürüyor.

İngiltere’nin “Evrensel Kredi” sistemi de tartışılan paralel uygulamalar arasında (https://www.theguardian.com/society/2018/jan/25/universal-credit-benefits-scheme-iain-duncan-smith) .

***

Türkiye’de  bir zamanlar 40 yaşında emekli olup emekli aylığı almaya başlayanlar vardı.

90’lı yıllarda  turist rehberliği yaparken, Türkiye’nin her şeyini güzel gösterme gayreti ile, dünyada başka örneği olmayan bu erken emeklilik sistemini, “Bizde işsizlik sigortası yok, onun yerine  insanları erken emekli edip  gençlere yer açıyoruz” diyerek anlatıyordum.

Bu açıklama üzerine,  gruplardan “ Vay be ! Türkler ne iyi çözüm bulmuş!” gibi tepkiler geliyordu.

40 yaşında emekli aylığı verilebiliyorsa temel gelir projesi de gerçekleşebilir!

 

 


DİĞER YAZILAR
İlk Yorumlayan Sen Ol......
Kalan karakter sayısı : 500
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR X
FSRU projesi toplantısında gergin anlar
FSRU projesi toplantısında gergin anlar
TBMM Anayasa Komisyonu Başkanı Mustafa Şemtop'un erken seçim açıklaması
TBMM Anayasa Komisyonu Başkanı Mustafa Şemtop'un erken seçim açıklaması
escort beylikdüzübeylikdüzü escortescort beylikdüzüescort beylikdüzüistanbul escort