Gallagher İndeksi Nedir?
Dr. Nezih Okur >

Gallagher İndeksi Nedir?

325 kelime. Okunma süresi,  tablo hariç,  3 dakika.

2 Şubat 2016 Salı akşamı CNN Türk kanalında Şirin Payzın’ın “Ne Oluyor?” programı vardı.  Yeni Anayasa konusu tartışılıyordu. Katılımcılardan Prof. Ersin Kalaycıoğlu  bir ara 6 kişilik seçim bölgelerinin  ideal olduğunu gösteren bir araştırmadan bahsetti.

***

O araştırmayı buldum. Gerçekten oldukça kapsamlı  bir çalışma.  (John M. Carey, Simon Hix. The Electoral Sweet Spot: Low-Magnitude Proportional Electoral System.American Journal of Political Science. Vol 55, No 2, April 2011, pp 383-397)

***

Önümüzdeki 4-5 yazıda bu makaleden,  ve genelde seçim sistemlerinden bahsedeceğim. Önce bazı kavramları açıklayalım.

***

Makalede kullanılan bir kavram,   seçim sonucunun ‘oy/ milletvekili’  orantısızlığı ( disproportionality). Gallagher Indeksi,  bu orantısızlığı hesaplayıp , 0 ile 100 arasında bir rakam ile ifade etmemize yarayan bir  formül .

 

1formül

Bu formülde   i  seçime katılan partileri, V alınan oyları, S milletvekili sayılarını  temsil ediyor.

***

Formülü kullanarak 2002 seçimlerindeki   orantısızlığı hesaplayalım:

Parti V=Oy % MV Sayısı S= MV% V-S (V-S)x(V-S)
AKP 34 365 67.3 -33.3 1109
CHP 19 177 32.7 -13.7 188
DYP 9 0 0 9 81
MHP 8 0 0 8 64
GP 7 0 0 7 49
DEHAP 6 0 0 6 36
ANAP 5 0 0 5 25
SP 2 0 0 2 4
DSP 1 0 0 1 1
YTP 1 0 0 1 1
BBP 1 0 0 1 1
Toplam         1559
Toplam/2         779.5
√ (Topam/2)         28

 

Tabloda görüldüğü gibi, 2002 Kasım seçimlerinde orantısızlık indeksi 28 olarak bulunuyor.  Bu çok büyük bir rakam.  Çok orantısız sonuçlanmış bir seçim.

***

Almanya, Hollanda,  Avusturya ve İskandinav ülkelerinde  ‘orantısızlık ‘indeksi  1 ile 3.8 arasında değişiyor (Gallagher, M. Electoral Studies(1991)10:1, 33-51).

***

Aynı yöntemle,  Kasım 2015 seçim sonuçlarının orantısızlık indeksini  6.4 olarak hesapladım. Bu da Avrupa ortalamalarına göre yüksek.

***

“Açıkça görülen bir şey için bukadar hesap yapmaya gerek var mı?”  diye  sorabilirsiniz. Carey ve Hix, çalışmalarında, yüzlerce seçim sonucunu inceliyor.  Böyle incelemeler  ve karşılaştırmalar için  orantısızlığı bir rakamla ifade etmek  bilimselliğin gereği.

***

Lord Kelvin “ Konuştuğunuz şeyi ölçebilip ,bir rakamla ifade edebildiğiniz zaman,  onun hakkında birşeyler biliyorsunuzdur ” demiş.

2 resim

Saygılarımla.


DİĞER YAZILAR
İlk Yorumlayan Sen Ol......
Kalan karakter sayısı : 500
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR X
YÜKSEL SÜLEYMANPAŞA DİYEREK ÇIKTIK YOLA…
YÜKSEL SÜLEYMANPAŞA DİYEREK ÇIKTIK YOLA…
CHP'DEN İSTİFA ETTİ.  AK PARTİYE GEÇTİ
CHP'DEN İSTİFA ETTİ. AK PARTİYE GEÇTİ