Seçim Sistemi Var Mı?
Dr. Nezih Okur >

Seçim Sistemi Var Mı?

Sosyal bilimciler olmadığını söylüyorlar. Tam demokrasinin olamayacağı, bazı özel durumlar için, matematiksel olarak ta ispatlanmış (Arrow’s Impossibity Theorem).

***
Politik seçimler “Kim yönetecek?” sorusunu cevaplamak için yapılır. Karl Popper, bu sorunun yanlış olduğunu, demokrasi için esas olanın, “Sistemde, kötü bir yöneticiden, fazla zarar vermeden, kurtulma yolu var mı?” sorusu olduğunu savunuyor ( Karl Popper: Political Philosophy, http://www.iep.utm.edu/popp-pol/).

***
Biz ideal seçim sistemi arayışımıza devam edelim.
Geçen yazımda bahsettiğim makalede ( The Electoral Sweet Spot. J.M.Carey, S. Hix. American Journal of Political Science, Vol.55, No.2 April 2011, Pp.383-397), yazarlar, 81 ülkede, 609 seçim sonucunu istatistik yöntemlerle analiz etmişler.
Seçim sonuçlarının ‘oy sayısı/ milletvekili sayısı’ orantısızlığını gösteren Gallagher indekslerinin, seçim bölgesi milletvekili sayılarının, parlamentoya giren siyasi parti sayılarının birbiriyle ilişkilerini grafiklerle göstermişler.
Sonunda orantısızlığın (Gallagher indexi) 5 ten küçük, ve koalisyon partilerinin en çok iki olma ihtimalini sağlayan “sweet spot” un yani tatlı noktanın , her seçim bölgesi için 6 milletvekili olduğunu bulmuşlar.

***
Bir adaylık seçim bölgesi uygulaması yüksek orantısızlığa yol açıyor. Çünkü tek adaylı seçim bölgesi kabaca çoğunluk sistemi demek. Bu yöntemde %49.9 oy kayıp, etkisiz kalabilir.
15-20 adaylı seçim bölgeleri de, yüksek bir baraj yoksa, parti sayısının artmasına sebep oluyor. Çok sayıda parti, istikrarsız koalisyonlara yol açabiliyor.
İdeal bir seçim sisteminden beklenen “yönetimde istikrar, temsilde adalet” kavramı, Carey ve Hix’in analizlerine göre ortalama 6 kişilik seçim çevrelerinde gerçekleşiyor.

***
Bu sonuca göre Türkiye’de planlama yapmak istersek, il sınırlarına aldırmadan, her biri yaklaşık 620 bin seçmenden oluşan, altışar milletvekili çıkaracak, 91 seçim bölgesi oluşturmak gerekiyor. 620 bin rakamı Kasım 2015 seçimlerinde belirtilen toplam seçmen sayısı olan 56 milyonu 91 e bölerek bulundu .
Tekirdağ tam bu tanıma uyuyor. Seçmen sayımız 673 bin. Altı milletvekili çıkarıyoruz. Oyların % 45.7 sini alan CHP altı milletvekilliğinden üçünü aldı.

***
Gelecek yazımda Almanya’daki seçim sistemini anlatacağım. Almanlar, yönetimde istikrarı sağlayan ‘çoğunluk’ sistemiyle, temsilde adaleti sağlayan ‘nisbi temsil ‘sistemini çok güzel bir şekilde birleştirmişler.
Saygılarımla.


DİĞER YAZILAR
İlk Yorumlayan Sen Ol......
Kalan karakter sayısı : 500
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR X
FSRU projesi toplantısında gergin anlar
FSRU projesi toplantısında gergin anlar
TBMM Anayasa Komisyonu Başkanı Mustafa Şemtop'un erken seçim açıklaması
TBMM Anayasa Komisyonu Başkanı Mustafa Şemtop'un erken seçim açıklaması